DIAGNOZA SPEKTRUM AUTYZMU

Diagnoza spektrum autyzmu jest przeznaczona dla dzieci od 2. roku życia, młodzieży oraz osób dorosłych. Warto ją rozważyć, gdy pojawiają się trudności w relacjach społecznych, komunikacji, rozumieniu emocji, elastyczności zachowania, nadwrażliwości sensorycznej lub potrzebie stałości i przewidywalnych schematów. U osób dorosłych diagnoza może pomóc lepiej zrozumieć dotychczasowe trudności w pracy, relacjach i codziennym funkcjonowaniu.

Diagnoza dzieci i młodzieży obejmuje między innymi wywiad neuropsychologiczny z rodzicem, kwestionariusze ASRS dla rodzica i nauczyciela, badanie Stanford-Binet 5, obserwację ADOS-2, przygotowanie opinii z planem terapeutycznym oraz omówienie wyników. Dzięki temu specjalista może ocenić funkcjonowanie dziecka z kilku perspektyw: domowej, szkolnej, rozwojowej i klinicznej.

Diagnoza spektrum autyzmu u dorosłych obejmuje wywiad neuropsychologiczny, pogłębiony wywiad w kierunku spektrum autyzmu, na przykład ADI-R lub ACIA, przygotowanie opinii z zaleceniami oraz spotkanie omawiające wyniki. Proces pomaga określić, czy obecne trudności mogą wynikać ze spektrum autyzmu, a także jakie formy wsparcia będą najbardziej pomocne w codziennym życiu.

Diagnoza różnicowa jest wskazana wtedy, gdy objawy mogą przypominać więcej niż jedno zaburzenie neurorozwojowe, na przykład spektrum autyzmu i ADHD. W takim procesie specjaliści analizują szerszy obraz funkcjonowania pacjenta, korzystając z narzędzi takich jak test MOXO, DIVA-5, ASRS, ADOS-2 czy Stanford-Binet 5. Dzięki temu można lepiej odróżnić źródło trudności i dobrać właściwy plan dalszego wsparcia.

ADOS-2 jest jednym z najważniejszych narzędzi wykorzystywanych w diagnostyce spektrum autyzmu, ale sam test nie powinien być traktowany jako jedyny element rozpoznania. Pełna diagnoza wymaga połączenia obserwacji, wywiadu, kwestionariuszy, analizy historii rozwoju oraz oceny funkcjonowania pacjenta w różnych obszarach życia. Dopiero całość zebranych informacji pozwala na rzetelną interpretację wyników.

Tak, po zakończeniu procesu diagnostycznego pacjent otrzymuje opinię z zaleceniami lub planem terapeutycznym. W zależności od potrzeb może on obejmować między innymi Trening Umiejętności Społecznych, terapię neuropsychologiczną, trening funkcji poznawczych, pracę z ciałem, techniki regulacji układu nerwowego, wsparcie psychologiczne lub konsultację psychiatryczną.

Tak, w celu potwierdzenia diagnozy nozologicznej, czyli rozpoznania klinicznego, wymagana jest dodatkowa konsultacja u lekarza psychiatry. Psychiatra może ocenić całość obrazu klinicznego, potwierdzić rozpoznanie oraz wskazać, czy potrzebne jest dalsze leczenie lub dodatkowe wsparcie medyczne.